menu

Groen licht voor de Erfgoedfabriek

Door: Freek Mulder. Deel bericht op:

Erfgoed

De provincie Noord-Brabant investeert in het duurzaam behoud van grote erfgoedcomplexen vanwege hun belang voor de identiteit van Brabant. De provincie heeft daarvoor het programma Grote Erfgoedcomplexen (kortweg ‘de Erfgoedfabriek’) in het leven geroepen.

Uitgangspunt is het revolverend inzetten van middelen en het verder brengen van de complexen, zodanig dat de markt de verplichtingen wil overnemen. In 2014 is het programma geëvalueerd. Hieruit bleek dat het toewerken naar deze ‘exit’ nog onvoldoende verankerd was in de projecten en dat het proces te weinig volgens vaste criteria was ingericht. De provincie Noord-Brabant heeft de Stout Groep daarom gevraagd een voorstel voor verbetering van deze ‘exitstrategie’ uit te werken.

Checklist voor de Grote Erfgoedcomplexen
Het voorstel bestaat uit een checklist, met behulp waarvan de exit eerder aandacht krijgt (en houdt) in het proces. De checklist is het resultaat van de analyse van beleidsdocumenten, Statenvoorstellen en evaluaties en gesprekken met intern betrokkenen en deskundigen uit de herontwikkelingspraktijk. Dit leverde een schat aan informatie en aandachtspunten op.

Unieke projecten: geen standaardoplossing
De mogelijkheden om het projectresultaat in de richting van een exit te sturen worden bepaald door de aard van de doelstellingen, de gekozen rol, het ingezette instrumentarium en de tijd die beschikbaar is om de gestelde doelen te bereiken. Er zal echter altijd sprake zijn van onzekerheden en onvoorziene ontwikkelingen, kansen en risico’s. Bovendien zijn alle complexen door hun aard en wordingsgeschiedenis uniek. De weg naar de exit ontvouwt zich dus als het ware tijdens de reis en is daardoor niet in een blauwdruk te vangen. De in overleg met de provincie opgestelde checklist is dan ook geen stappenplan voorafgaand aan de reis, maar vooral een hulpmiddel voor onderweg. Het biedt een heldere leidraad, gebaseerd op de resultaten uit de lopende erfgoedprojecten en de praktijkervaringen van deskundigen. Door projecten periodiek aan de checklist te spiegelen, wordt het bewustzijn ten aanzien van de exit vanaf de start van een project vergroot en ontstaat een helder zicht op stand van zaken in het project en de benodigde inspanningen.

Overleg is het sleutelwoord
Het vinden van een nieuwe betekenis en functie voor erfgoedcomplexen is een complexe opgave. Allerlei overwegingen, afwegingen en belangen spelen daarbij een rol. Alleen door goed overleg met de betrokken partijen, de omgeving en het bestuur is een goed resultaat op de lange termijn te bereiken. Het complexe karakter van de projecten en de vaak uiteenlopende belangen van de provincie daarbij, vragen dan ook om regelmatige afstemming in breder verband. Dit voorkomt een te eenzijdige kijk op het project en maakt het mogelijk van de kennis en ervaring van anderen te profiteren. Voor de exitstrategie is, naast de meetbare criteria uit de checklist, structureel overleg dan ook een basisvereiste.

Ook de checklist zelf is het resultaat van samenwerking en overleg. Met de betrokken projectleiders van de provincie en externe deskundigen, maar ook met collega’s binnen de Stout Groep.